خرید فالوور اینستاگرام خرید لایک اینستاگرام

تریز (TRIZ) چیست؟

جهان آینده به فرامتخصصانی نیاز دارد که مجهز به دانش تریز هستند!

  TRIZ چبست؟

TIPS مخفف یا سرواژه Theory of Inventive Problem Solving به معنای تئوری حل مساله به روش ابداعی و TRIZ نیز سرواژه عبارت Teoriya Resheniya Izobreatatelskikh Zadatch در زبان روسی است. توسعه TRIZ از سال ۱۹۴۶ توسط گنریش آلتشولر (Genrich Altshuller) و همکارانش در شوروی سابق آغاز شد و در حال حاضر نیز در بسیاری از نقاط دنیا درحال فراگیری، به‌کارگیری و توسعه است.

پژوهش در مورد TRIZ، ابتدا با این نظریه شروع شد: “قوانین عمومی  برای نوآوری وجود دارند که پایه و اساس نوآوری‌های خلاقانه هستند و منجر به پیشرفت تکنولوژی می‌شوند.” اگر این قوانین به درستی شناسایی شده و دسته‌بندی و کد گذاری شوند، می‌توانند به مردم بیاموزند که چگونه می‌توان فرایند نوآوری را پیش‌بینی کرد و هرچه بیشتر در مسیر آن گام برداشت. این تحقیقات در مقاطع و سطوح مختلفی طی ۵۰ سال صورت پذیرفت. بیش از دو میلیون سند اختراع (Patent) بررسی و طبقه‌بندی شد و سپس به منظور تحلیل آنها و شناسایی قوانین نوآوری و سطح‌بندی مسایل و اختراعات، مورد مطالعه قرار گرفت. سه نتیجه اصلی این پژوهش‌ها، به قرار زیر است:

  1. مسایل و راه حل‌های آنها، در صنایع و علوم مختلف تکرار می‌شوند؛
  2. الگو‌های تکامل تکنیکی/ فنی، در صنایع و علوم گوناگون تکرار پذیرند؛
  3. نوآوری‌ها و اختراعات انجام شده در یک حوزه علمی، بر دیگر عرصه‌‌ها و زمینه‌های دانش تاثیر می‌گذارند.

در به‌کارگیری TRIZ، هر سه یافته برای ایجاد و توسعه یک محصول، خدمت یا سیستم به‌کار گرفته می‌شوند.
کوتاهترین پاسخ به این پرسش که «TRIZ چیست؟» می‌تواند این ۵۰ کلمه باشد:

بدانیم که سیستم‌های فنی با افزایش سطح ایده‌آلی از طریق رفع تضادها و به‌کارگیری کمترین منابع، توسعه می‌یابند.    بنابراین، برای حل خلاق مساله  TRIZ با ارایه روش خاصی از تفکر، یاد می‌دهد که:
مشکل همانند یک سیستم درک شود،   اول، راه‌حل ایده‌آل آن تصور گردد و سپس تضادها رفع شوند.

(این ۵۰ کلمه، بخشی از مقاله ارایه شده به اولین کنفرانس انجمن TRIZ اروپا (ETRIA) در نوامبر سال ۲۰۰۱ است.)

دانش TRIZ می تواند در دامنه ای از یک طیف مفهومی و گستره ای از تعاریف قرار بگیرد که یک انتهای آن نوعی جهان بینی خلاق یا رویکردی جامع به علوم و فناوری و انتهای دیگر آن انواعی از ابزارهای حل خلاق مسئله و فنون خلاقیت و نوآوری را شامل گردد.

آلتشولر TRIZ را تحت عنوان علم فناوری خلاقیت و نوآوری می داند . با نتیجه گیری از دیدگاه آلتشولر می توان TRIZ را نوعی علم خلاقیت شناسی (Creatology) دانست .

یکی از دانشمندان برجسته TRIZ به نام سیمون ساورانسکی این دانش را چنین تعریف کرده است :

« TRIZ عبارت است از یک دانش انسان گرای مبتنی بر روش شناسی نظام یافته برای حل ابداعانه ی مسئله »،  همچنین برخی صاحب نظران ، TRIZ را این چنین تعریف می کنند :

«TRIZ عبارت است از نوعی رویکرد الگوریتمی برای حل ابداعانه مسائل فنی و فناورانه »

TRIZ یک وسیله کمکی برای حل مشکلات خلاق است؛ بطوریکه در بسیاری از زمینه ها موفقیت های چشمگیری حاصل نموده است.

تاریخچه TRIZ :

شالوده های دانش TRIZ از سال ۱۹۴۶ توسط گنریچ آلتشولر بر اساس نتایج حاصل از مطالعه اختراعات مختلف پایه گذاری شد .

آلتشولر که به پدر TRIZ لقب دارد در سال ۱۹۲۶ در روسیه (شوروی سابق) متولد گردید. وی که از همان دوران نوجوانی نسبت به ابداعات و اختراعات کنجکاوی و علاقه خاصی داشت و اولین اختراع خود را در سن ۱۴ سالگی انجام داد در اداره ی ثبت اختراعات مشغول به کار شد.

کار او کمک به مخترعین برای ثبت اختراعاتشان بود . او در حین کار، گاهی به حل مسائل فنی آنان کمک می کرد . در این دوران بود که او دریافت حل مسائل فنی که منجر به اختراع و نوآوری می شود به اصول و روش هائی فراتر از تکنیک های خلاقیت شناخته شده تا آن هنگام نیاز دارد . آلتشولر در طی مطالعات خود به این نتیجه مهم رسید که یک نظریه اختراع بایستی دارای چند ویژگی اصلی از جمله موارد زیر باشد :

  1. شامل یک فرایند گام به گام و نظام یافته باشد .
  2. بتواند از میان گستره ای از راه حل ها مستقیما به بهترین راه حل (راه حل ایده آل یا کمال ) منجر گردد.
  3. دارای ویژگی تکرار پذیری باشد .
  4. بتواند ساختاری برای دانش ابداع ارائه نماید.

سال ۱۹۵۶ اولین مقاله  آلتشولر و شاپرین (مخترع ، دوست صمیمی و همکار  آلتشولر ) با عنوان « روانشناسی  خلاقیت برای اختراع ها » در مجله مشکلات روانشناسی به چاپ رسید . انتشار این مقاله ، مانند یک انفجار یک بمب در میان دانشمندانی که در زمینه فرایندهای مبتنی بر خلاقیت کار می کردند ، سروصدا به پا کردتا آن زمان ، روانشناسان شوروی و دیگر کشورها بر این باور بودند که اختراع ، زاییده یک اتفاق و جرقه زدن یک ایده در زهن فرد مخترع است .

پس از تحلیل سند ها اختراع بسیار زیاد از سراسر دنیا ، آلتشولر روش متفاوتی را برای پایه نتایج فعالیت های اختراعی ، معرفی کرد به عقیده او ، اختراع  ناشی از تحلیل یک مسالهء است که در آن وجود تضاد آشکار گردد.

آلتشولر بعد از مطالعه ۲۰۰۰۰۰ سند اختراع ، به این نتیجه رسید که حدود ۱۵۰۰ تضاد تکنیکی وجود دارد که می توان آن ها را به راحتی و با استفاده از تعداد اصول بنیادی از بین برد.

او می گفت :« شما می توانید و صد سال امیدوارنه صبر کنید تا جرقه ای در ذهن تان زده شود ، یا این که با استفاده از این اصول ، مساله تان را طی ۱۵ دقیقه حل کنید.»

در سال ۱۹۵۹ ، آلتشولر برای قبولاندن تئوری اش، نامه ای به بالاترین مرجع ثبت اختراع در اتحاد جما هیر شوروی VOIR نوشت و از آنها فرصتی خواست تا شانس اثبات تئوری اش را به او بدهند بالاخره ۹ سال بعد ، پس از نگارش صد ها نامه ، او پاسخی دریافت کرد. سمینار درخواستی وی در زمینه متدولوژی اختراع ، در دسامبر سال ۱۹۸۶ در گرجستان برگذار شد .

اولین سمینار TRIZ  در تاریخ بود .  در همین سمینار بود که آلتشولر ، برای نخستین بار کسانی را  ملاقات کرد که بعد ها خود را شاگردان خود می دانسته  الکساندر سیلوتسکی از پترو زادوسک ، ولوسلاو میتروفانوو از لنینگراد، ایساک باچمن از ریگا و دیگران ، همه در این سمینار حضورداشتند . این مهندسان جوان _ و بعد ها دیگران بسیاری _ مدرسه TRIZ را راه اندازی و تاسیس کردند. صد ها نفر از کسانی که به مدرسه آلتشولر می رفتند از او در خواست می کردند تا به دعوت آنها به شهر های اتحاد  جماهیر برود و برایشان سمینارهای آموزشی برگزار کند.

در سال ۱۹۶۹ آلتشولر کتاب جدیدی را به چاپ می ساند : « الگوریتم اختراع کردند» . در این کتاب او به خوانندگان و دانشجویانش ۴۰ اصل  و اولین الگوریتم حل مسائل پیچیده را ارائه کرد.

انجمن TRIZ روسیه در سال ۱۹۸۹ به ریاست آلتشولر تاسیس شد.

فواید و کاربردهای TRIZ :

با استفاده از دانش TRIZ می توان به نتایج و دستاوردهای متعددی از جمله موارد زیر دست یافت:

  1. دستیابی به نوعی نگرش جامع علمی به ابداعات و اختراعات .
  2. شکل گیری جنبه های بسیار مهمی از علم خلاقیت شناسی.
  3. دستیابی به نوعی جهان بینی خلاق.
  4. کشف انواعی از راه حل ها برای مسائل ابداعی یعنی مسائلی که با روش های معمولی متداول راه حل آنها به دست نمی آید.
  5. دستیابی به بهترین و موثرترین راه حل ها برای انواع مسائل علمی ، فنی ، انسانی و اجتماعی.
  6. پیش بینی روند ابداعات و اختراعات در آینده (خلاقیت شناسی آینده شناختی)
  7. ارائه آموزش های نوین مبتنی بر TRIZ در مدارس و دانشگاه ها (خلاقیت شناسی پرورشی مبتنی بر TRIZ)
  8. تسهیل و تسریع روند رشد و توسعه علوم و فناوری .

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.